Pas in het vliegtuig van Bali naar Bangkok afgelopen vrijdag hebben we de tijd genomen om het verhaal van onze (bijna-) twee maanden Indonesie af te maken. We hadden het verhaal eerder af kunnen hebben maar we zijn er simpelweg niet aan toegekomen! We hadden het zo nu en dan tijdens het reizen best druk en daarom geen tijd om te schrijven (klinkt ongeloofwaardig), maar in Indonesie hadden we het veel te druk met niks doen (klinkt nog ongeloofwaardiger) en daarom geen tijd. En ondanks dat je het tegendeel zou denken is 'niks doen' nog best lastig. 'Niks doen' staat tenslotte niet hoog op de Nederlandse agenda, we zijn getraind en opgevoed om vooral veel iets te doen, niet niks te doen. Sterker nog, het is bijna taboe om 'niks te doen' en het wordt als 'zonde van je tijd' gezien. Wat dat betreft komt het maar goed uit dat je in Nederland vaak geen tijd hebt om niks te doen. En als je dan een keer niks kan doen (bijvoorbeeld tijdens tien minuten vertraging van de NS of bij de tandarts wanneer die te laat is), vinden we het verschrikkelijk!

In Indonesie is nog heel veel niks te doen en de mensen zijn (met alle respect) professionele niksdoeners. 'Iets doen' kunnen ze prima, maar 'niets doen' misschien nog beter. Na twee dagen Jakarta krijgen we onze eerste les 'niks doen' als we besluiten om met de bus richting Pangandaran in het zuiden van Java te vertrekken. De publicbus gaat twee keer per dag en eerst wachten we een-, dan twee- en uiteindelijk zes uur omdat de bus ietsjes later dan normaal vertrekt.
Tijdens het wachten raken we aan de praat met Endang en zijn zus. Ze zitten hier al vanaf half tien nadat ze net de ochtendbus gemist hadden. Op een bankje, gewoon zitten en wachten. Geen boek, geen mp3, geen telefoon die tevoorschijn wordt gehaald... Gewoon wachten. Acht en een freakin' half uur lang. En zij twee zijn niet de enigen, overal op het perron zien we mensen gewoon zitten en wachten. Het zal vast heel Hollands zijn, maar we vinden beiden 8,5 uur lang zitten, wachten en niets doen niet alleen moeilijk maar ook een beetje zonde van onze tijd. Maar toch kunnen we veel leren van deze professionele niets-doeners. We zijn zo gewend geraakt aan een overvloed van informatie gedurende de dag dat 'niets doen' volgens mij niet eens meer in de Dikke van Dale is opgenomen. Er liggen zelfs boekjes op de wc om te voorkomen dat je niks doet! Het wordt ons zo makkelijk gemaakt om onszelf te ontlopen dat het eigenlijk niet gek is dat we onszelf amper kennen! Dus het lijkt misschien zonde van onze tijd om gewoon 'niks te doen' maar zo slecht is het misschien nog niet. Maar goed, terug naar waar we waren gebleven...

Aangekomen in Pangandaran valt het dorpje en de surf ons wat tegen en we vertrekken na twee nachten naar Batu Caras, een mini dorpje aan het strand enkele tientallen kilometers verderop. Heerlijke mellow golfjes komen hier iedere dag binnenrollen die ons doen wennen aan de 'indo-swell'. We hadden gedacht twee nachten te blijven, maar twee nachten worden er uiteindelijk zeven. Endang en zijn zus wonen in de buurt en we spreken nog een aantal keer met ze af. We ontmoeten de familie, horen hun levensverhalen aan en eten wat de pot schaft met ze (met de RECHTERhand natuurlijk....moeilijk voor iemand die links is...). In de supermarkt gniffelt Endang als hij ziet dat Maike wc-papier in haar mandje legt. We proberen erachter te komen hoe 'het' in Indonesie dan gebeurt als je geen wc-papier hebt maar dit blijft voorlopig nog een mysterie aangezien we de voor de hand liggende opties vanuit praktisch oogpunt moeilijk kunnen geloven.

We staan een aantal keren vroeg op om een ochtendsessie te houden onder de opkomende zon. In het weekend is het vaak wat drukker maar toch staan we verbaast te kijken als om iets over zes de Bananenboot zijn eerste rondjes maakt met gillende Javanen achterop. We hadden toch een ander idee van rustig wakker worden met een morning session.
Bijna iedere dag is er swell en de vriendelijke kleine golven vormden de perfecte combinatie om de basics weer wat onder de knie te krijgen.

We hadden in Nederland een deal met elkaar gemaakt dat we alleen in een 'wat luxer hotel' konden slapen als een van ons ziek zou zijn. Ik denk dat we ten tijde van het maken van die afspraak bewust de term 'wat luxer' vaag hebben gehouden, maar dat ter zijde. Bij gebrek aan goede- en beschikbare budgetopties in Yogjakarta belanden we in een hotel wat Maike 'het paleis' noemt en vormt dit (tot dan toe-) de enige uitzondering op onze in Nederland gemaakte regel. Een goed matras, een fraai ingerichte kamer met een kast (wat een luxe...), een wasbak (unicum) en een enorme regendouche met warm (!) water, inclusief ontbijt.
We oefenen het niks doen in Yogjakarta, bekijken de stad, bezoeken de open air theather voorstelling bij de tempels van Prabandaran en The Royal Palace:

Na alle droge periodes in de rest van Azie maken we in Indonesie (eindelijk) weer eens kennis met regen. Bij een Hollands buitje vraag ik me weleens af wanneer ik natter wordt; als ik wandelend- of rennend door de regen ga? Als ik ren vang ik in korte tijd veel druppels, maar als ik een te lange tijd doe over de afstand ook... Wat is de ideale snelheid en wat is wijsheid... Wellicht een beetje idioot om je er zorgen over te maken, je moet van A naar B en nat wordt je toch. Maar misschien dat iedereen een neurotisch trekje heeft en grote kans dat dit (een van-) de mijne is.
In Indonesie merk ik dat mijn 'neurotische trekje' alleen bij een Nederlandse bui opgaat, niet bij een Indonesische. Want zelfs als het echt hard regent haalt de Nederlandse regen het nog niet bij de 'mousson style regen' van Indonesie. De regen hier is van die regen waarvan je denkt: 'nou, harder dan dit kan het echt niet regenen hoor' en dat er dan juist op dat moment nog even een schepje bovenop gedaan wordt. Met regen 'mousson style' hoef je je geen zorgen te maken over het feit of je tijdens 'doorlopen in een gematigd tempo' misschien minder druppels vangt dan rennend door de regen. Mousson style regen betekend de bus uitstappen en voordat je je tas op je rug hebt tot je ondergoed nat zijn.

Deze drie jongens hieronder zijn geboren ondernemers. Hun recept is simpel; wacht op de regen, koop (of leen) een paraplu en wacht vervolgens bij het busstation totdat er een bus aankomt. Ik zei toch dat je voor je je tas op je rug hebt al doorweekt bent? Dat betekend gegarandeerd klanten die maar al te graag droog van de bus naar het station gebracht willen worden!

We gaan met de trein van Yogjakarta naar Sempol, een klein dorpje aan de voet van het Ijen-plateau waar we de Ijenvulkaan willen beklimmen. Het zal een lange dag worden van in totaal 14 uur reizen met piepkleine 'bemo's' en overvolle treinen waar de kakkerlakken Maike van haar slaap houden.
Veertien uur reizen is natuurlijk lang, vooral veertien uur in de goedkoopste optie van het openbaar vervoer. Maar dit betekend ook veertien uur gratis training in niks doen! En de economic-train zit vol met proffesionele niksdoeners, dus we hebben alleen maar mensen om ons heen waar we ons niveau aan op kunnen trekken. Stiekem valt ons het zwaar om zolang niks te doen, na een uurtje zijn we de lage, rechte en vooral zeer harde banken meer dan beu. Maar in het gangpad van de wagon lijkt er geen einde te komen aan de muzikanten en verkopers met eten, speelgoed, boekjes en dvd's. De ontuitputtelijke bron van deze muzikanten en verkopers zorgen ervoor dat we geen rust kunnen vinden om een boek te lezen, een gesprek te voeren of om een andere vorm van 'iets doen' te kiezen. Dan maar niks doen...

De beklimming van Ijen is een eitje in vergelijk met de voorbereidingen die we moesten treffen. In deze uithoek van oost Java zijn weinig touristen, weinig transport mogelijkheden en accomodatie. En schaarste voert de prijs op waardoor het een behoorlijke klus is om het vervoer, accomodatie en eten voor een betaalbare prijs te organiseren. De betaalbare accomodatie is eigenlijk nog steeds te duur, vooral voor het geen wat je voor die prijs krijgt. Bij gebrek aan beter verblijven we een drietal nachten in een kamer vol schimmel op de muren, een vieze badkamer en smakenloos eten.

In de krater wordt sulfier opgegraven. De vloeibare sulfier komt uit de krater, verhard, wordt losgebikt en in manden gestopt. Deze manden worden vanuit de krater 200 meter omhoog gebracht en daarna begint de lange weg naar beneden waar aan de voet van de berg vrachtwagens klaarstaan om het verder te vervoeren. Het werk is niet alleen fysiek erg zwaar maar ook bijzonder ongezond voor de dragers. Een enkele drager heeft een luchtmasker (vaak gekregen van een tourist) maar de meesten klimmen zonder bescherming van hun longen de verstikkende gele rook beneden bij de krater in. Wij zijn even naar beneden geklommen om het werk van dichtbij te bekijken. Na een tiental minuten draaide de wind en werden we omgeven door de dikke gele rookwolk die je niet alleen je adem-, maar je ook het zicht ontneemd. Met tranende ogen en een scherpe pijn in onze luchtpijp en longen klommen we, geleid door een drager, zo snel mogelijk weer naar boven. Het is ongeloofelijk in wat voor condities deze mannen moeten werken, vooral als je nagaat dat ze 6000 Indonesische Rupia (0,52 eurocent) per kilogram krijgen. Twee manden vol wegen in totaal ongeveer 70 kilogram en het neemt een paar uur in beslag om ze vanuit de krater naar beneden te krijgen, tel uit je winst...

We laten Java achter ons en gaan door naar Bali. De golven van Medewi zijn onze eerste stop. Deze mini nederzetting kan ons hart niet veroveren en ook de golven en het strand niet. Ondanks dat we hier de beste Nasi Campur hebben gegeten gaan we door om wat cultuur te snuiven in het mooie, rustieke Ubud.
Ubud is ongetwijfeld drukker en groter dan een tiental jaren geleden maar het voelt nog steeds aan als een klein dorp waar een wat hippie-achtige sfeer heerst. De velen biologische restaurantjes, mogelijkheden tot re-fill van plastic flessen, (vrouwen zonder bh-, hoeft niet perse bij iedereen) en yoga vormen hier de boventoon. Tijdens ons bezoek maakt het dorp en de omgeving zich klaar voor een van de vele Hindoistisch feesten van enkele dagen waar het gebed, offeringen en de familie centraal staat. We verblijven in een van de twee kleine appartementjes in de achtertuin van een jonge familie. Op de dag dat de feestelijkheden beginnen worden we door 'de vrouw des huizes' aangekleed in een traditionele Balinese outfit. Deze outfit is een vereiste om de offeringen in de tempels te aanschouwen en we zijn ze dankbaar hiervoor. Op het begin voelt het een beetje vreemd om zo over straat te gaan, maar alles went.....

Na een korte tussenstop in Pandangbai gaan we met de veerboot naar Lombok en met de bus naar Kuta, een klein dorpje aan de zuidkant van het eiland. Ook hier verblijven we veel langer dan verwacht. De sfeer is er zo goed dat we na een week beseffen dat als we nog iets anders willen zien dan alleen de prachtige surf op Lombok dat de tijd dan wel begint te dringen! We laten net als in Vietnam de twee backpacks bij het hostel achter en gaan met twee daypacks en een motorbike op pad. Een tocht van tien dagen die ons leidt door centraal Lombok, west Summbawa en via de noordkant van Lombok naar het dorpje Seanur aan de voet van Mount Rinjani.

Mount Kinabalu (om jullie geheugen even op te frissen: dit was op Borneo) was een fysieke uitdaging, maar Rinjiani is nog een tandje zwaarder, langer en meer basic. We gaan de berg in drie dagen beklimmen en onze mond valt open van de ontzettend mooie omgeving maar ook van de hoeveelheid afval die hier aanwezig is! Op de plek waar het basecamp wordt opgezet is vrijwel geen gras of zand meer te bekennen, het gehele basecamp is bezaaid met afval van jarenlange trekkingtochten. Nu is het probleem van afvalverwerking overal in Azie aangwezig, maar zo extreem als op Indonesie hebben we het nog niet gezien. Het meeste afval wordt door de bevolking zelf op straat verbrand of langs de oevers van de rivier begraven. Op Java vroegen we in de trein aan een lief omatje tegenover ons wat we met ons afval van de nasi ayam moeten doen. Ze pakt het en werpt het door een van de open ramen naar buiten. Haar gezichtsuitdrukking spreekt boekdelen, ze heeft geen besef van watvoor schade dit toebrengt en hoelang het afval blijft liggen. Beide kanten van de spoorlijn is bezaait met vele jaren van verpakkingen van nasi ayam. Op de boot van Sumbawa naar Lombok komen we de eerste man tegen die een plastic fles op het dek opruimt, zo lijkt het.. Want met een achteloze polsbeweging zweeft de fles door de lucht, over de railing het water in bij de rest van plastic flessen, bakjes en tasjes...

Vanuit het basecamp is het zwaar om van 3 tot iets voor 6 am te klimmen op alleen een kopje thee met drie scheppen suiker. Op het ijen plateau (Java) hadden we een Engelsman ontmoet die 's chtends tegen ons zei: 'You know, you can march and army on tea and biscuits, march and army!' Hij liet dit daarna ook zien door tijdens de beklimming een tempo te kiezen die geen van ons bij kon houden. Maar voor ons als 'niet-Engelsen' is alleen thee weinig brandstof voor een beklimming maar we hebben geen keuze en zullen het ermee moeten doen.
Het laatste stuk naar de top is steil, erg steil. Een stijgingspercentage van 25 tot 35 procent is fors en het korrelige gruis van vulkaanzand bemoeilijkt de klim nog meer. Tijdens een drinkpauze kreeg ik een forse reality-check toen ik naar de top keek en tegen onze gids zei 'probably some 45 minutes more?' en hij antwoordde dat het nog 2 (!) uur was. De top leek zo dichtbijj maar was nog zover weg... De laatste loodjes wegen het zwaarst en meer van zulke wijsheden spookten door mijn hoofd. De beklimming lijkt wel op een metafoor van het leven.
Eenmaal boven loeit de harde en koude wind en daalt de temperatuur zover dat we onze vingertoppen amper meer voelen. Het uitzicht is geweldig en het is voor het eerst in weken weer wolkenvrij op de top. Door het goede zicht zien we Sumbawa, de Gilis en Bali liggen.
Op de weg terug laat de jongste vulkaan van het eiland nog even zien dat 'ie vol leven zit en spuwt een lading as uit. Alle vliegtuigen vliegen nog in zuid oost Azie, dus deze uitbarsting was niet te vergelijken met Ijsland, maar indrukwekkend was het wel!

Drie dagen klimmen, niet douchen en slapen op de harde grond gaat 'je niet in de koude kleren zitten' en we besluiten met een stel die we tijdens de beklimming hebben ontmoet naar het touristische Gilli Meno te vertrekken. Een betere plek om niks te doen kunnen we ons bijna niet voorstellen aangezien er naast het snorkelen helemaal niks te doen is op het mini eilandje. En met mini bedoelen we ook mini, binnen anderhalf uur ben je het hele eiland rond.
We zijn blij verrast als we op het eiland zelf zien dat het hoogseizoen nog lang niet begonnen is. Er is accomodatie in overvloed en het kleine eilandje herbergt nog maar een kwart aan zijn capaciteit van touristen. We hebben zicht op de Mt Rinjiani gehuld in wolken.

Na twee volle dagen recupereren zijn weer voldoende herstelt dus: surf's up, Kuta Lombok, here we come! De motorbike-ronde eindigt weer in Kuta en we plakken er wederom een weekje surfen tegenaan. Het ritme bevalt ons simpelweg te goed, we zouden dit nog wekenlang vol kunnen houden. In de ochtend staan we op en gaan we met de motorbike naar Grupuk, zo'n zeven kilometer ten oosten van Kuta. Daar staat onze vaste 'captain' al te wachten op ons en zodra het bootje klaar is klimmen we er met de surfboards in. Tuffend door het prachtige turquoise/blauwe water worden we naar het rif gebracht waar we surfen tot we spagetti-armen hebben. Loom trekken we ons weer aan boord en worden we nagenietend en na pratend weer terug gevaren. Eenmaal terug in Kuta eerst het zoute water afspoelen, dan eten, daarna vaak een siesta, eventueel een tweede sessie, weer eten, biertje en vroeg in bed om de volgende dag alles weer te herhalen! Hmmmmmm...! Life is gooooood!!

Twee dagen voor Maikes verjaardag vertrekken we naar Bali. We stoppen in Candidasa om het eerste cadeautje van Maike op te halen. Na een nachtje laten we bij de joviale Australier Gary wederom onze backpacks achter en vertrekken met motorbike naar een voor Maike nog onbekende bestemming. Langs de prachtige en rustige oostkust rijden we naar Blue Moon Villa's in Selang. Weg van de drukte in zuid Bali verblijven we hier drie dagen uberluxe dichtbij kleine vissersdorpjes. Het zwembad voor de deur, het geluid van de zee in de kamer, de chocoladetaart bij het diner en een 'verassingsontmoeting' met twee erg goede vrienden maakten van de verjaardag en de andere dagen een groot succes!

Op weg terug naar Kuta komen we ('eindelijk'-) in aanraking met de corrupte politie. Het was eigenlijk al een wonder dat we tijdens de velen kilomters in de verschillende landen nog niet een keer zijn aangehouden, maar dat het de laatste vijf kilometer van onze motorbiketrip moest zijn is wel een beetje wrang... Er was natuurlijk niks aan de hand, maar de politieagent haalt allerlei dreigementen en boetes tevoorschijn die we moeten betalen. Na wat onderhandelen komt de prijs van onze 'overtreding' uiteindelijk op 100.000 Indonesische Rupiah te liggen.

In Kuta zelf lopen we twee uur in de regen om een goede accomodatie te vinden. 'Ijen-accomodatie' (= muren vol met schimmel) willen we niet en de rest is vol... Het is al met al een lange reisdag met een corrupte politieagent en urenlang lopen in de regen.. Tja, het kan niet altijd feest zijn!

We zijn afgelopen vrijdag van Bali naar Bangkok gevlogen en na zes uur 'niks doen' op Bangkok International Airport doorgevlogen naar Chiang Mai, noord Thailand. Hier kijken we over een uurtje of twee naar de 3-0 overwinning van Nederland op Denemarken en we zullen de laatste 2,5 week in deze regionen doorbrengen. Dan vliegen we terug naar de Oranje straten! Adios!

ps. Beter goed gejat, dan slecht verzonnen... A special thanks to 'our main man' Wanto!