Grensovergangen zijn altijd een beetje bijzonder. Gek hoe een stukje land binnen een paar meter ineens zo anders kan aanvoelen zonder dat je op het eerste oog kan beoordelen waarom. De grensovergang tussen Nederland en Belgie bijvoorbeeld. Vaak voel je precies wanneer je nog in Nederland of al in Belgie bent, zeker als je in de auto de grens passeert. Je voelt het direct aan de piepende vering en het gerammel van de auto als je je op Belgisch wegdek bevind. En al rijd je in een auto die alle schokjes hypermodern absorbeert door de kilometerslange electronica die onder de motorkap verstopt zit, dan voel je het misschien niet aan het wegdek, maar kan je het duidelijk zien aan de omgeving. Want hoewel de natuur tussen een Nederlands en Belgisch dorp niet veel verschilt, de andere bouwstijl en de electriciteitsdraden bovengronds verraden het leefgebied van de Belg direct.
Het was op vakantie vroeger ook altijd een beetje spannend om de grens over te gaan. Achterin de auto keek ik terug naar de streng kijkende grensbewakers en hoopte dat de auto van papa en mama niet overhoop gehaald hoefde te worden. Wanneer onze auto dan weer optrok zag ik langs de weg altijd wel iemand staan die 'de lul' was en een uurtje extra bij zijn reistijd kon rekenen.

Ondanks dat we alle papieren in orde hadden voor de grenscontrole tussen Thailand en Cambodja hadden we een uurtje extra bij onze reistijd gerekend. Je zou kunnen zeggen dat we ervanuit gingen dat wij dit keer 'de lul' zouden zijn. De lokale bus zet ons af bij het marktplein van het grensdorpje Aranyaprathet. Het standaard ontvangstcommitte van handelaren, taxichauffeurs en hotelbemiddelaars staat weer op ons te wachten als we de bus uitstappen. Ondanks dat we geen idee hebben waar we zijn en welke richting we op moeten lopen wuiven we alle aanbiedingen m.b.t. een taxi- of tuk-tukrit richting de grens weg. De verhalen dat de afstand naar de grens niet te belopen is, dat er geen bussen meer rijden of dat het zelfs verboden is om erheen te wandelen maken geen indruk op ons en we besluiten een aantal meter verderop water te kopen om zo aan de drukte te ontsnappen. Ondertussen zien we welke richting de grens op is en we besluiten een wandelingetje te wagen, we hebben tenslotte ruim zes uur bus erop zitten en een beetje beweging doet de mensch goed!
Met de grensovergang nog slechts enkele honderden meters verwijderd lopen we langzaam weg uit Thailand. We laten een redelijk ontwikkeld en georganiseerd land achter (al is dit gezien de huidige ontwikkelingen in Bangkok wellicht moeilijk te geloven....) en we kunnen zeggen dat Thailand ons erg goed is bevallen. Mede omdat hier voor 'ieder wat wils' is, van Full Moon-parties tot in stilte mediteren op een berg, van de hectiek in Bangkok tot de rust in het Khoa Yai National Park en van superzoete bananen-pancakes tot het pittigste eten 'ever'. We hebben een mooie tijd hier gehad en kijken uit naar de laatste drie weken van onze reis, wanneer we noord Thailand bezoeken.
Het wandelen over het middengebied tussen Thailand en Cambodja voelt bevreemdend. Ondanks dat geen land ooit echt van iemand kan zijn, voelt dit stuk land nog meer van niemand. Cambodja inlopend moeten we twee keer formulieren invullen, worden we nog voor 100 Baht afgezet (ondanks dat we ons zo hadden voorgenomen om niet meer dan de officiele prijs te betalen....) en duurt het gecontroleer tergend lang...

Sinds we uit Thailand gewandeld zijn worden we achtervolgd door een horde taxichauffeurs die ons ervan wil overtuigen dat er geen bussen meer rijden en dat de enige manier om in Seam Riep te komen, per taxi is. We geloven er niks van en zeggen 121 keer vriendelijk nee, nee, nee. Bij iedere controlepost raken we ze even kwijt, maar het lachen vergaat ons als we ze na de laatste controle weer bij de uitgang zien staan. De wc invluchten helpt niet, net zo min rondlopen over de overvolle rotonde in Poipet, Cambodja. We struikelen bijna over de bedelende kinderen, worden half overreden door de waterbuffels die overvolle houten karren voort trekken en worden knettergek van het getoeter, de schreeuwende mensen en het gezanik van die horde taxichauffeurs.

We pakken de gratis shuttlebus naar het busstation om er daar achter te komen dat er inderdaad geen bussen rijden en dat het begrip 'openbaar vervoer' in Cammbodja niet bestaat. We verdenken de mensen, die ons de informatie geven dat er geen bussen rijden, ervan dat ze onder een hoedje spelen met de taxichauffeurs. Maar we zien het 'hoedje' niet, bovendien begint het te schemeren en zonder andere reizigers in de buurt om te overleggen gaan we (met een wantrouwende Maike) toch overstag en stappen we de taxi in. We onderhandelen over de prijs en zien dat als we in de auto zitten de mannetjes van het busstation wat geld van de taxichauffeur krijgen... (ah, daar is toch het hoedje).

In 2006 heeft het magazine van National Geographic een artikel geschreven over de lijst van World Heritages locaties in de wereld. Het artikel heet 'top to bottom in World Heritage' en geeft daarbij dus al aan waar het artikel over gaat; het graderen van de 'WHO-sites', van slecht naar goed. Nu zijn we beiden niet erg beinvloedbaar voor dit soort 'ratings', het is immers vaak een mening van een auteur en daar hoef je het niet mee eens te zijn. Dat Angkor Wat bij de 'worst places to visit' was weggezet heeft ons dus ook niet bekommerd.

Een van de opmerkingen in het artikel was dat de hoeveelheid touristen massale proporties heeft aangenomen en dat er geen sprake is van enige regulering door de overheid. Dat er geen regulering is in het aantal accomodatiemogelijkheden zien we onmiddelijk wanneer we het stadje bij avondlicht binnenrijden. Siem Reap lijkt in het donker meer op Las Vegas dan een stadje in noord west Cambodja. Aan beide zijden van de weg wordt het boerenland en de van golfplaten gemaakte huizen ingeruild voor een kilometers lange strook aan hotels. De bijnaam 'Novotel-city' zegt voldoende.

De explosieve groei van dit stadje en de bijbehorende groei van het tourisme brengt, zoals altijd, positieve en negatieve effecten met zich mee. Positief is dat er vanuit internationale hoek financieel wordt bijgesprongen om de tempels op het terrein van Angkor Wat te restaureren en dat een (klein-) percentage van de bevolking van de vergrootte stroom touristen kan profiteren. Maar de stroom touristen zorgen voor het grootste deel van de bevolking in Siem Reap niet voor een grotere welvaart. De meeste touristen komen met een 'tour' het stadje binnen waarbij de overnachting (in een van de grote hotels), het vervoer en het eten al inbegrepen zitten. Daarnaast zijn er problemen met de distributie van o.a. voedsel en water, de toevoer van electriciteit en mogelijkheden tot afvalverwerking.

Ondanks dat ons hostel qua klantvriendelijkheid zeer ten wensen overlaat, i.c.m. bovenstaande negatieve effecten van de invloed van tourisme op deze stad bevalt ons Siem Reap vrij goed. We huren hier fietsen om de omgeving te verkennen en laten ons wederom verrassen wat 'de pot schaft' op de kleine plastic stoeltjes van de families in de buitenwijken.

We hebben al weken niet meer naar een weerbericht gekeken. Gedeeltelijk omdat het niet nodig is om te zien of het morgen nou 35 of 36 graden is, daarnaast kunnen we er toch niks aan veranderen en zal het weer onze plannen niet beinvloeden. In Nederland is 'buienradar' een favoriet bij ons, vooral voor we op de fiets stappen: wel of geen regenjasje mee? Maar aangezien een regenbui uitgesloten is gezien de 'dry season' hadden we 'het weerbericht bekijken' niet hoog op onze agenda staan.
We hadden er op onze eerste dag in Angkor Wat goed aan gedaan wel naar het weerbericht te kijken. Deze dag besluiten wij Angkor Wat een hele dag per fiets te gaan bezichtigen en tikt de thermometer de 42 graden met gemak aan. Met alle uitdrogingsverschijnselen aanwezig komen we aan het einde van de dag weer 'thuis' om tegen elkaar te zeggen dat we beter de volgende dag een tuk-tuk kunnen regelen (en die nacht niet aan geldbesparing doen en een dus een kamer met airco regelen).
Het zijn net parkeerplekken in 'down town' Eindhoven...als je er geen nodig hebt zijn ze overal, maar de volgende ochtend is geen tuk-tuk-driver te vinden zonder werk. Na wat rondvragen wordt er gewezen naar een tuktuk waarin iemand ligt te slapen. Mr. Lee is de enige chauffeur in de buurt die nog geen werk heeft en eenmaal in zijn tuk-tuk gekropen komen we erachter waarom. Niet alleen is de brommer van onze Lee zo langzaam dat we in worden gehaald door fietsers, Lee zelf lijkt te lijden aan een chronische vermoeidheid want het lijkt soms alsof hij wat in slaap sukkelt tijdens het rijden. En natuurlijk, deze dag is het bewolkt en 27 graden, een ideale dag om te fietsen.....

Ondanks de middelmatige rijvaardigheid van Mr. Lee, de nihile toegevoegde waarde van zijn informatie over de tempels en dat niet alleen hijzelf, maar ogenschijnlijk ook de paardenkrachten van zijn brommer regelmatig in slaap sukkelen, krijgen we sympathie voor de rustige Lee. Aan het einde van de dag komen we een prijs overeen voor de volgende dag en staan we om half zes 's ochtends weer paraat. We maken een grotere ronde buiten de muren van Angkor Wat en bezoeken o.a. de tempel Bantey Srei.

De oneliners en tactieken van de bedelende kinderen worden iedere dag ironisch genoeg grappiger. Sommige oneliners zijn zo goed en sterk dat je er bijna automatisch op reageert ('Mister, do you want to buy something?', 'No thanks, we don't need one', 'Okay, maybe you need two.....?') en het is niet te geloven dat deze kleine kinderen precies weten hoe ze je in kunnen pakken. Gelukkig blijven het kinderen en zijn ze snel genoeg afgeleid wanneer je met ze speelt en zijn ze eerlijk genoeg om te antwoorden dat ze 's middags naar school gaan, ondanks dat ze vijf minuten geleden 'dollars' hebben gevraagd om naar school te kunnen gaan....

Ondanks dat we maar 1,5 week in Cambodja zijn geweest hebben de mensen een diepe indruk op ons achtergelaten. De gruweldaden van de Rode Kmher liggen nog vers in het geheugen van de Cambodjaanse bevolking. Er zijn vele slachtoffers op straat te zien die een of meerdere ledematen hebben verloren door een van de vele duizenden landmijnen en gezien het ontbreken van enige financieel- en medisch vangnet zijn dit de enige mensen aan wie we op straat geld geven. We weten dat de meeste littekens van de oorlog niet zichtbaar zijn en hierdoor is het moeilijk te begrijpen dat ze zo integer en vriendelijk blijven, ogenschijnlijk zonder enig gekoesterde wrok. Dit heeft ook misschien te maken met het feit dat waarschijnlijk bijna alle mensen die nog in leven zijn vroeger bij de Rode Kmher aangesloten waren, aangezien de ene helft van de bevolking bij de Rode Khmer hoorde en de andere helft vermoord is... Toegegeven, het is een wat groffe berekening, maar het blijft een vreemde gedachte...
Desalniettemin heeft de bevolking van Cambodja een jarenlange geschiedenis van oorlog, armoede en politieke instabiliteit. Een complex land, met een complexe geschiedenis en een complexe (en corrupte-) manier van regeren. Naast de gruweldaden van de Rode Khmer heeft het kleine land in haar geschiedenis veel moeten lijden onder aanvallen en bezettingen van machtigere- en sterkere (buur-)landen. De 'Khmers' zijn door een hel gegaan en desondanks hebben ze een positieve instelling met een bijbehorende glimlach. Het lijkt erop dat Cambodja aan een lange- en langzame weg bezig is om zich te ontwikkelen en bij haar buurlanden aan te sluiten. Het land heeft zoveel meer te bieden dan Angkor Wat en de Killing Fields, we hebben er spijt van dat we maar zo kort in Cambodja kunnen blijven en hopen hier nog een keer terug te kunnen komen.

Het is 'dry-season' in Thailand en Cambodja en dus een tekort aan water. Beide landen zijn droog, dor, stoffig en staan voor de helft in brand. We missen water. Wat zou het heerlijk zijn om in de regenplassen op straat te kunnen springen, wat verkoeling te krijgen en het stof in de straten (tijdelijk-) te laten wegspoelen. Maar de regen blijft in dit deel van Azie uit, ondanks een prachtige regendans van ondergetekende in Angkor Wat.
Een grens oversteken met een fiets, auto, vliegtuig of gewoon lopend is 'oude koek'. Om eens een 'nieuwe koek' te proberen en vanwege onze behoefte aan water gaan we de grens tussen Cambodja en Vietnam per boot over! Een heerlijke tocht met een verkoelend briesje op een boot voor 50 man, waar we met nog 5 andere mensen het heel gezellig hebben.

Gefeliciteerd! Je hebt het weer gered tot de laatste letter....! Tot de volgende...!

M&M